Dualiteit, nondualiteit en spiegelen

Voorwoord

Iets over dualiteit en nondualiteit heb ik al geschreven in een vorig blog. Je kunt het nog eens teruglezen via deze URL: https://yoga-capelle.nl/2018/04/vervolg-op-wat-is-yoga/.

 

 

Dualiteit en nondualiteit: een balanswerking

Waarom hierover schrijven? Vaak weten we niet hoe te reageren, of wat er van ons wordt verwacht: van onszelf of van onze omgeving. We kunnen wat gaan verkrampen en ons te veel afsluiten of juist te weinig. Om meer balans te verkrijgen is het goed om eens stil te staan bij begrippen als dualiteit en nondualiteit.

 

Het blog laat zich niet ‘snellezen’ maar vraagt om gevoelsmatig lezen. Neem hiervoor je juiste tijd. 

 

Laat niets een eigen leven leiden

Iets wat niet verandert in het leven is het gegeven dat niets bij hetzelfde blijft. Ik ben van mening dat de TERM non-dualiteit een eigen – ja, toch ook weer statisch – leven kan gaan leiden wanneer we nondualiteit niet goed snappen, het wel een chique term vinden en het (on)bewust op een soort voetstuk gaan plaatsen. Zo van: ‘Als je nonduaal bezig bent, dan ben je pas goed bezig.’ Waardoor wordt eigenlijk bepaald of je goed bezig bent en wat gebeurt er dan van binnen in je? Hmmmm….. da’s nog niet zo eenvoudig.

 

Tegendelen of paradoxen

Door toch nondualiteit – in mijn uitleg – als het tegendeel te benoemen van dualiteit, laat mij en ik wens van harte ook jou, wakker blijven. Wakker in de zin dat mijn daily life praktisch en niet abstract is, en ook doordrenkt kan zijn van creativiteit die voortkomt uit het diepe besef van een samengaan van de zogenaamde tegendelen dualiteit en nondualiteit. Ook laat dit besef toe dat je verdriet kunt hebben, door alle menselijke emoties heen kunt gaan. Het leert je tegelijkertijd om er los van te zijn omdat je als ‘anker’ in jezelf voelt dat je die emoties niet bent: je blijft er van onthecht of je kunt er weer van onthechten. Je blijft mentaal, gevoelsmatig en lichamelijk in beweging.

 

Laat besef ontstaan

Het lijkt mij dat je een eind op weg bent in het begrip en toepassen van nondualiteit als je beseft dat je te allen tijde: kleine koptekst

  • zelf kunt kiezen hoe je reageert op omstandigheden
  • zelf kunt kiezen of je al of niet met bepaalde emoties en gedachtengang in jezelf wil meegaan, of dat je je gedachten een wending geeft
  • innerlijke ruimte ervaart, toch ook bij al dit kiezen
  • zelf vorm geeft aan je leven, individu bent en ondeelbaar, met niemand anders te vergelijken
  • zelf vormen kunt kneden, veranderen, mensen door jou laten beroeren

We doen dit alles met behulp van ons ik-besef of ego.

 

Echter lijkt ons ego steeds te zeggen: 
  • je bent afgescheiden van al het andere rondom ons heen (dualiteit – ik en al het andere)
  • je bent meer of minder dan iemand anders, of beter of slechter en …. Vul maar in
  • ik wil vergelijken of me ergens aan afmeten
  • ik BEN dit en ik BEN dat
  • ik VOEL me op mijn tenen getrapt en BEN dan ook op mijn tenen getrapt

 

Eigenlijk is dit alles een zoeken naar ons zelf. Hoe vaker we ons vergelijken met anderen en er van uitgaan dat wij ons IK ZIJN, hoe meer ons bewustzijn gericht blijft op de gescheidenheid van de dingen en de mensen. Als je die gescheidenheid als werkelijkheid ziet, zal er altijd iemand zijn die je anders en beter of slechter vindt dan jij.

Vind je dat zo’n zienswijze je gaat belemmeren in je leven en je de vrijheid ontneemt? Dan kan er een ander inzicht in je ontstaan en de punten onder het bovenstaande hoofdstukje inzake ‘nondualiteit als besef’ meer gaan leven. Je gaat je innerlijke wereld verkennen.

 

Harmonie, balans of samengaan van dualiteit en nondualiteit

De praktijk van het leven is in de kern een samengaan van dualiteit en nondualiteit en is zichtbaar naar buiten toe, wanneer wij meer aandacht geven aan

  • het gegeven dat ‘binnen’ niet kan bestaan zonder ‘buiten’,
  • mijn innerlijke wereld dus ook niet kan bestaan zonder de uiterlijke wereld
  • ons ‘kleine’ zelfje in besef dat dit niet kan bestaan zonder ook een ‘groot zelfje’
  • verbinding in onszelf met een stille bron achter alle gedachten en woorden
  • heee! ….. en we kunnen ontdekken dat we die stille bron een levensvraag kunnen stellen en wanneer we geduldig in meditatie wachten, een antwoord waar we echt iets mee kunnen, omhoog voelen borrelen
  • wat er in onszelf gebeurt als wij iemand ontmoeten
  • een innerlijke vraag of je iemand met open blik kan zien en kan luisteren zonder al te snel je oordeel klaar te hebben
  • en als je een oordeel hebt, hoe is het ontstaan? Heb je ‘je oor’ gedeeld met de ander en heb je kunnen voelen wat je eigen hart zegt over de ontmoeting met de ander?
  • de wijze waarop we communiceren en ons rechtmatig ‘oor-deel’ kunnen terug geven aan de ander
  • vergroting van ons besef dat je feitelijk alleen maar de ander – en de ander jou – kunt spiegelen. Je ziet jezelf dus omgekeerd evenredig in de ander. Dat is toch wel wauw !!

 

Drie voorbeelden van spiegelwerking en hiervan bewuster worden

 

1       Wat knap van jou !!! 

We vinden wat iemand anders doet ‘knap’ en voelen daarbij een zekere afgunst of hebben het vaste idee dat WIJ dat zelf nooit zullen kunnen. We kunnen ons ook daardoor minder voelen dan de ander. Een en ander zegt iets over het standpunt van waaruit je denkt.

Een net iets ander standpunt kan bewerkstelligen dat je het nog steeds knap vindt wat die ander kan, maar dat je dit meer observerend beschouwt en zonder afgunst nagaat of je iets kunt leren van die ander. Jij kunt vast die ‘knappe’ ander ook iets leren vanuit jouw kwaliteit, want anders hadden jullie elkaar niet ontmoet.

Werk je vanuit dit laatste standpunt, dan is er iets in jou ontwikkeld aan inzicht. Jouw standpunt is dan geëvolueerd naar ja, hoe zal ik het zeggen, meer ruimte, respect voor jezelf en de ander zoals jullie zijn.

 

Vergelijken is weer-gelijk-maken

Het met elkaar vergelijken, wat we toch nooit echt kunnen laten in onze driedimensionele wereld, kun je dus veel meer gaan zien als spiegelen. Vergelijken wordt dan ‘weer-gelijk-maken in onderscheidenheid’, want tegelijkertijd ben je allebei individu, dus ondeelbaar.

Dit spiegelen als ‘weer-gelijk-maken in onderscheidenheid’ zal ik nog een beetje toelichten in een tweede voorbeeld van spiegelwerking.

 

2       Iemand maakt een ‘rake’ opmerking

Wanneer iemand een rake opmerking maakt en die opmerking met name MIJ raakt en niet mijn vriend die naast mij staat, dan is daar een reden voor die uitsluitend in mijzelf zit. Iets in mij vangt de opmerking op als ‘raak’. Dat heeft een onderliggende reden waar ik alleen zelf achter kan komen. Ik zou kunnen ontdekken dat ik mij zo snel geraakt voel omdat ik nare ervaringen heb gehad op een ander moment met een andere persoon, die zijn sporen in mij hebben achter gelaten. Onbewust identificeer ik mij met die vroegere ervaringen en voel mij weer gekwetst als iemand dit ‘vroegere gebied’ aanraakt met zijn opmerkingen. Ik kan hieruit leren dat het in het praktisch omgaan met de buitenwereld, handiger is om de vroegere ervaringen meer los te gaan laten, meer op mijn innerlijke kracht te gaan vertrouwen en mij juist daarmee gaan identificeren.

Wanneer je dit zo leert, zul je niet geneigd zijn om degene die de ‘rake opmerking’ aan je uitdeelde, te veroordelen, noch jezelf al te aangeslagen te voelen. Je zult – zie boven – je oor gaan delen, dus luisteren naar wat je eigen hart zegt over de ‘gewraakte’ opmerking. Misschien niet direct, misschien zul je eerst geirriteerd reageren, je bent ook maar een mens. Maar met zelfreflexie op een later moment zul je tot dit oor-deel kunnen komen wat ik boven omschreef.

 

3       In de spiegel zien we een pukkeltje op ons gezicht

 

Wanneer wij een pukkeltje op ons gezicht hebben, in de spiegel kijken en het pukkeltje daar zien. Wat doen we dan? Gaan we dan het pukkeltje weghalen daar in de spiegel, of op ons gezicht? Niemand stelt hierbij vraagtekens, want dat is toch helder: in ieder geval niet in je spiegelbeeld het pukkeltje verwijderen. Dat zou van de zotte zijn.

Toch denken wij in het leven waarin alles elkaar spiegelt, hier vreemd genoeg vaak anders over, want we willen te vaak iemand anders (ons spiegelbeeld) veranderen. Dit kan dus helemaal niet!

 

De uitwerking voor ons dagelijks leven

Dit alles beseffend geeft op zeker moment de behoefte om vaker op innerlijk onderzoek uit te gaan bij al onze acties en reacties. We gaan ontdekken dat we ons vrijer en blijer mogen voelen en ontwikkelen ook een gunfactor naar elkaar. Je gunt jezelf ruimte om te mogen spiegelen en je gunt de ander diezelfde ruimte. Dit soort ruimte zit elkaar nooit in de weg, want ze is niet door muren afgescheiden, maar oneindig !

 

Een metafoor

Een mooi metafoor vind ik touwtje springen. Dit kan op twee manieren: alleen, maar ook met meerdere kinderen. Bij het laatste houden twee kinderen een touw vast, staan tegenover elkaar en gaan draaien, de een naar links en de ander naar rechts. Een derde kind, of meer kinderen, springen er in en moeten zorgen dat het touw kan blijven draaien en zij er niet over struikelen. Geen van de kinderen is absoluut op zichzelf geworpen.

Waar het om gaat is dat alle drie dus nodig zijn om het spel tot stand te brengen.

Alleen maar een touw draaien zou snel saai worden, er zou weinig fout kunnen gaan. Met een springer erin kan er gestruikeld worden en opnieuw worden begonnen, en gelachen en gejoeld.

 

We hebben steeds keuzes !

Wij mensen kunnen zijn als de springer en de twee touwtje-draaiende kinderen tesamen. Ofwel in besef van de dualiteit, die voorwaardenscheppend is (de touwtjesdraaiers), springt iets (ik ??) het leven in en maak ik deel uit van een spel: ik maak ‘bommetjes’, of ik vraag of de andere kinderen sneller of langzamer willen draaien, dan kan ik sneller springen, of langzamer, net wat ik wil.

 

Statische dualiteit bestaat volgens mij niet, omdat ik het duo netjes kan vragen om de wijze van draaien aan te passen aan mijn springwens van dat moment. Als de een harder gaat draaien naar links, moet de ander harder draaien naar rechts; dus altijd spiegelend aan elkaar. Het zijn echter ook geen vaststaande gegevens, want dit duo is blijkbaar beïnvloedbaar en kan veranderen J.

 

Waar identificeer je je mee

Wanneer kinderen springen identificeren zij zich (dus) niet met alleen de ene rol: het springen alleen, of het draaien van het touw, maar zij laten zich in het spel meegaan en zien wat er gebeurt met de springer die reageert op hun wijze van draaien. Zij identificeren zich met HET SPEL!

Besef dat dit alles in ons eigen bewustzijn plaatsvindt en dat we vanuit een dieper besef van wat wij zijn, naar buiten toe handelen.

 

Ook in mijn eentje is sprake van dualiteit en nondualiteit

En natuurlijk kan ik ook in mijn eentje touwtje springen. Mijn twee handen vormen dan het noodzakelijke duo om mij sneller of langzamer te laten springen. Want ook in ons eigen innerlijk is er vaak tweestrijd en vraagt de ziel om daarin balans te vinden.

 

Krijg inzicht in het speelproces van het leven

Wat het leven steeds opnieuw van ons vraagt is dat wij inzicht krijgen in het ‘speelproces’. We leren om te voorkomen dat wij onszelf voorstellen als slechts een van de drie kinderen (IK/ego) als een vast gegeven. Geen van de kinderen op zichzelf zou kunnen bestaan in hun spel. Wij zijn in het gewone leven geneigd om dit wel te doen en zien ons ik/ego als zelfstandige binnenwereld: ik zal wel eens dit, of ik zal wel eens dat, of jij moet dit, of jij moet dat, met een gevoel van afgescheidenheid van de buitenwereld(= het andere touwtjesdraaiende kind EN de springer).

 

Saaie boel

Je begrijpt dat het leven dan wel saai wordt en je vast kunt lopen. Wanneer we dan niet begrijpen waarom het saai wordt of waarom we vast lopen of bijvoorbeeld depressief worden, zijn we geneigd de buitenwereldhiervan de schuld te geven. Je wil van alles gaan uithalen om maar geen saaiheid toe te laten, alleen: waar vind je dat dan? En waar geeft iets echte bevrediging in je leven? We hebben er wellicht geen erg in dat we in ons eentje staan met een springtouw in onze handen en beseffen niet dat wij anderen nodig hebben om het spel te gaan spelen, of …. ! we beseffen niet dat onze eigen handen ons kunnen helpen bij het touwtje springen.

In het gewone leven spelen we ‘met zijn drieen’ en ook springen we touwtje in ons eentje. We kunnen ons afgescheiden en alleen voelen binnen groepsverband. Ook kunnen we dit voelen als we bijvoorbeeld helemaal alleen thuis zijn.

 

Laat samensmelting plaatsvinden

Bij al die acties en omstandigheden kunnen wij leren om de vermeende statische buiten- en binnenwereldals zogenaamde tegendelen in ons bewustzijn te laten samensmelten tot een ruimtelijk besef van SPEL MET bewegende buitenwereld en bewegende binnenwereld van waaruit je je leven op unieke wijze vorm geeft.

 

De uitdaging

Leer dus meer over wat je werkelijk bent en je zal ontdekken dat er veel ‘lol’ op allerlei niveau is te beleven.

Zo kan dus ons individuele leven spelenderwijs vorm krijgen. Dit mooie plaatje dat ik op internet vond, vind ik erg passen bij dit blog. De wachtende mensen vind ik ook iets hebben. Waar wachten ze op voordat ze aan de beurt zijn en kunnen gaan spelen? In het gewone leven hoeft dat gelukkig niet.

Noot: Al mijn voorbeelden zijn slechts voorbeelden. Geen enkel voorbeeld of metafoor sluit perfect aan bij verwerkelijking van je/het leven. Het zijn alleen richtsnoeren om je te helpen meer inzicht in je leven toe te laten en daar naar te handelen.

 

 

Kom tot actie

Wil je eens ‘live’ een yogales meemaken waar ik ook altijd iets filosofisch in zeg, meld je dan aan voor een gratis proefles.

 

Ook zal ik het heel leuk vinden als je op dit blog wilt reageren. Wat valt je op, wat begrijp je misschien niet, of waar zie je onduidelijkheid en heb je een tip voor mij?

Dit vraagt wel even er voor gaan zitten, maar wellicht vind je het de moeite waard.

 

Interessant? Ik waardeer het als je dit deelt. Dank!
Share on Facebook
Facebook
Share on LinkedIn
Linkedin
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on Google+
Google+
Email this to someone
email
Categorieën: Blog en Yogafilosofie

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

dertien − 2 =